Frá smáfyrirtækjum að miðpunkti samfélagsins

Það að fara með stafrænar greiðslur í gegnum samstarfsaðila Visa, Yoco, markaði þáttaskil í rekstri Mokgadi Mabela. Nú gefur hún til baka með því að búa til tækifæri fyrir aðra sem eru í sömu sporum og hún.

Enginn segir að það sé auðvelt að stofna og stuðla að vexti fyrirtækja. Það ferli var sérstaklega erfitt fyrir einn ungan frumkvöðul. Við kynnum Mokgadi Mabela, stofnanda Native Nosi sem er suður-afrískur hunangsframleiðandi.

„Þegar ég byrjaði hafði ég ekki aðgang að sömu úrræðum og margir aðrir frumkvöðlar hafa,“ segir Mokgadi. „Ég er svört. Ég er kona. Ég er býflugnabóndi. Þrír stórir vegatálmar í upphafi á ferlinu.“ Mokgadi lét þó ekkert stoppa sig.

Hún var staðráðin í því að ekki aðeins byggja upp sitt eigið fyrirtæki heldur einnig að hjálpa öðrum að láta frumkvöðladrauma þeirra rætast – aðrar snjallar, framtakssamar suður-afrískar konur.

Ég er svört. Ég er kona. Ég er býflugnabóndi.

— Mokgadi Mabela, stofnandi Native Nosi

Vegferð hennar var hægt vaxandi í fyrstu. Faðir Mokgadi átti býflugnabú á bæjum víðs vegar á svæðinu og frá unga aldri seldi hún hunangið sem hann framleiddi og setti í krukkur í eldhúsi foreldra sinna. Viðskiptavinirnir voru aðallega vinir og nágrannar. Fljótlega var Mokgadi farin að selja meira hunang en faðir hennar gat framleitt og hún fjárfesti í eigin býflugnabúum.

Þessa árdaga tók hún við pöntunum með tölvupósti, skráði þær í töflureikni og afhenti þær í gegnum sendlaþjónustu. Hún byggði reksturinn upp frá grunni sem óx jafnt og þétt fyrir tilstilli markaðssetningar með orðspori. Með aðstoð vinar gat hún brátt sett upp vefsíðu og kynnt vörur sínar á netinu. Viðskiptin voru góð, en í takmörkuðu magni. Native Nosi gat aðeins tekið við greiðslum í reiðufé og millifærslum.

„Við höfðum náð því hámarki sem mögulegt er í sölu fyrir reiðufé. Þegar fyrirtæki tekur aðeins við reiðufé þá er það í rauninni ekki álitið vera alvöru fyrirtæki.“

Mokgadi vissi að til þess að Native Nosi gæti vaxið og notið viðurkenningar sem mikilvægur þáttur í staðbundnu hagkerfi myndi hún þurfa að taka upp aðrar greiðslulausnir eins og kredit- og debetkort.

„Það hljómar ósköp einfalt, að bæta möguleikanum á kredit- og debetkorti við uppgjörsferlið. Hins vegar gera bankar kröfu um miklar tekjur áður en þeir bjóða upp á þessa þjónustu fyrir smáfyrirtæki. Ég náði ekki þröskuldinum í tekjum fyrr en ég gat samþykkt kreditkort og var því föst.“

Mokgadi var þó ekki föst lengi. Hún fann lausn hjá samstarfsaðila Visa, Yoco, sem er suður-afrískt fjártæknifyrirtæki sem er sett upp sérstaklega til þess að aðstoða smærri fyrirtæki. Aðeins nokkrum dögum síðar gat Mokgadi samþykkt kreditkort á netinu og Native Nosi fór að blómstra.

Ungir Suður-Afríkubúar eiga það inni hjá okkur að fá tækifæri til þess að dreyma.

— Mokgadi Mabela, stofnandi Native Nosi

Nú þegar reksturinn mallar hefur hugur Mokgadi leitað til þess að veita öðrum stuðning sem eru í hennar sporum. Hvernig gæti hún nýtt eigin reynslu til að styðja við aðrar konur og metnaðarfullan starfsframa þeirra? Löngum hafði hún séð fyrir sér raunverulegt rými – stað sem viðskiptavinir gætu séð, bragðað á og jafnvel snert vörurnar sem hún vann svo vandlega í höndunum. Þar sem hunang væri miðpunkturinn í stærra samfélagi. Einnig þar sem hún gæti kynnt aðrar afrískar frumkvöðlakonur.

Í júlí 2020, í miðjum heimsfaraldri og efnahagslegri óvissu, opnaði Mokgadi Native Nosi verslun í Pretoria. „Mín sýn er ekki að selja meira hunang en allir hinir. Mín sýn – það sem ég tel mig skulda heiminum – er að veita öðrum eins og sjálfri mér vettvang til að ná til viðskiptavina. Til að fjarlægja suma þá vegatálma sem ég stóð frammi fyrir.”

Í hillunum við hliðina á hráu hunangi frá Native Nosi finnur þú algjörlega náttúrulegar húðvörur, hreint og ljúffengt marula hnetusmjör, te, duft og súkkulaði – allt búið til af frumkvöðlakonum frá Suður-Afríku eins og henni sjálfri, sem eru rétt að byrja sinn feril. „Mig langar ekki bara að vera í starfi. Mig langar að búa til störf. Einnig að kynna ungt, svart afbragð í Suður Afríku. Ungir íbúar Suður-Afríku eiga það inni hjá okkur að við veitum þeim tækifæri til að dreyma,“ segir hún. „Já, varan mín er hunang. En tilgangur minn er miklu stærri.“